Rozmowa o pieniądzach to temat, który u wielu kandydatów budzi dyskomfort. Przez lata pracując z osobami poszukującymi nowej pracy, widziałem i słyszałem bardzo różne podejścia do tematu oczekiwań finansowych. Jedni mówią za dużo i za szybko. Inni odwrotnie unikają tematu jak ognia, zostawiając decyzję rekruterowi lub pracodawcy. Jeszcze inni zaniżają swoje wymagania, bo boją się, że podanie za wysokiej kwoty zamknie im drzwi do procesu. Prawda jest taka, że niewłaściwa komunikacja w tym jednym punkcie może sprawić, że mimo świetnego doświadczenia i idealnego dopasowania do stanowiska, kandydat wypadnie z gry albo po prostu zaakceptuje ofertę nieadekwatną do swojego potencjału. Dlatego warto nauczyć się rozmawiać o pieniądzach mądrze, spokojnie i przede wszystkim z przekonaniem o swojej wartości.
Kiedy prowadzę warsztaty lub indywidualne konsultacje, zawsze powtarzam: mówienie o wynagrodzeniu to nie jest chwila, w której musisz się wstydzić, udawać, że to nieistotne albo że „pieniądze nie są najważniejsze”. One naprawdę nie muszą być najważniejsze ale są ważne. I to na tyle, że warto się do tego momentu dobrze przygotować. Bo tak jak nie idziesz na rozmowę kwalifikacyjną bez wcześniejszego przeczytania ogłoszenia i sprawdzenia firmy, tak samo nie powinieneś podejmować tematu finansów bez przemyślenia, refleksji i kilku konkretnych decyzji.
Zacznijmy od podstaw.
Co znaczy „nie zaniżyć swoich możliwości”?
Dla mnie to przede wszystkim oznacza: nie zgodzić się na warunki, które nie odpowiadają Twojemu doświadczeniu, wiedzy, umiejętnościom, a także Twoim realnym potrzebom życiowym. Nie chodzi tylko o to, by „zarobić więcej”. Chodzi o to, by wynagrodzenie było uczciwe i dawało Ci poczucie stabilności, bezpieczeństwa oraz satysfakcji. Kiedy pracujesz za mniej niż potrzebujesz, szybko pojawia się frustracja. Zaczynasz kalkulować, że w innym miejscu zarobiłbyś więcej. Czujesz, że nie jesteś doceniany. Motywacja spada. A przecież chodzi o to, by nowa praca była krokiem naprzód, a nie w bok albo co gorsza w dół.
Najczęstsze błędy kandydatów
Zanim powiem, jak mówić o pieniądzach dobrze, pozwól, że opowiem, jak robią to kandydaci, którzy nie są przygotowani.
Pierwszy błąd to brak jakiejkolwiek refleksji. Ktoś siada przed rekruterem i na pytanie o oczekiwania finansowe mówi: „Nie wiem, a ile Państwo oferują?”. To nie tylko sygnał, że kandydat nie wie, czego chce, ale także że nie zrobił żadnego rozeznania. Firmy to zauważają.
Drugi błąd to podawanie bardzo szerokiego przedziału. Kiedy ktoś mówi: „Od siedmiu do dziesięciu tysięcy”, to de facto mówi, że zgodzi się na siedem, ale liczy na dziesięć. Rekruter najczęściej wybierze dolną granicę. Przecież nikt nie będzie sam z siebie podnosił budżetu.
Trzeci błąd to zaniżanie kwoty, bo „ważniejsze jest dla mnie, żeby dostać tę pracę”. To zdanie słyszałem dziesiątki razy. I wiem, że często wypowiadają je osoby z dużym potencjałem. Takie, które po prostu się boją, że zbyt śmiałe oczekiwania mogą ich wykluczyć. Tyle że później, kiedy ta osoba już pracuje i dowiaduje się, że kolega z podobnym doświadczeniem zarabia o dwa tysiące więcej, pojawia się złość. I pretensje. Tyle że do samego siebie.
Jak się przygotować do rozmowy o pieniądzach?
Zanim w ogóle zaczniesz rozmawiać z rekruterem, usiądź sam ze sobą i zastanów się, jakie są Twoje realne potrzeby finansowe. Nie chodzi tylko o obecne wydatki, ale również o to, ile chcesz odkładać, w co inwestować, jaki styl życia prowadzić. Wypisz wszystko na kartce. Policz. To da Ci poczucie kontroli.
Drugi krok to rozeznanie rynkowe. Sprawdź, ile zarabiają osoby na podobnych stanowiskach. Możesz to zrobić przez portale z ogłoszeniami, raporty płacowe, grupy branżowe na LinkedIn, a także po prostu pytając zaufanych znajomych z branży. Takie dane są bezcenne. Bo jeśli widzisz, że Twoje doświadczenie to poziom dziesięciu tysięcy brutto, a Ty planowałeś powiedzieć siedem i pół, to już wiesz, że byłby to krok wstecz.
Trzeci element to określenie granic. Powinieneś mieć jasno wyznaczone trzy kwoty. Minimalną – poniżej której nie schodzisz. Optymalną – czyli taką, z którą czujesz się komfortowo i która odpowiada Twojej wartości rynkowej. I maksymalną – czyli ambitną, ale jeszcze realistyczną. Te trzy liczby to Twoja mapa. Dzięki niej nie pogubisz się w negocjacjach.
Kiedy i jak mówić o oczekiwaniach finansowych?
To jedno z najczęstszych pytań, jakie słyszę od kandydatów. I prawda jest taka, że nie ma jednej odpowiedzi. Czasem pytanie o finanse pojawia się już w formularzu aplikacyjnym. Czasem rekruter pyta o to w pierwszej minucie rozmowy. Innym razem temat pada dopiero na ostatnim spotkaniu. Dlatego zawsze warto być gotowym.
Kiedy pada pytanie: Jakie są Pana oczekiwania finansowe?, nie unikaj odpowiedzi. Nie mów „Do ustalenia” albo „Zależy od zakresu obowiązków”. Oczywiście, zakres ma znaczenie. Ale firma oczekuje konkretu. Dlatego najlepiej powiedzieć coś w stylu: „Na podstawie mojego doświadczenia i rozeznania rynkowego, moje oczekiwania finansowe to około dziesięć tysięcy złotych brutto miesięcznie. Jestem otwarty na rozmowę, ale to poziom, który odpowiada moim kompetencjom i oczekiwaniom”.
Taka odpowiedź jest konkretna, spokojna, pewna siebie, ale nie zamykająca drogi. Pokazuje, że wiesz, czego chcesz, ale jesteś otwarty na negocjacje.
Jeśli boisz się, że podając zbyt wysoką kwotę zamkniesz sobie drogę do rozmowy, pamiętaj o jednej rzeczy. Jeśli firma naprawdę nie ma takiego budżetu, to i tak wcześniej czy później się o tym dowiesz. A jeśli ma – to dzięki Twojej asertywności masz szansę dostać to, czego naprawdę potrzebujesz.
Jak reagować, gdy rekruter powie „To dla nas za dużo”?
To zdarza się bardzo często. I wielu kandydatów w tym momencie natychmiast spuszcza z tonu. Mówią: „A to może być mniej” albo „To porozmawiajmy jeszcze”. A to błąd.
Najlepsze, co możesz zrobić, to zapytać: „Rozumiem. A jaki budżet Państwo przewidzieli na to stanowisko?”. To pozwala Ci uzyskać konkretną informację. I dopiero wtedy możesz zdecydować, czy warto dalej rozmawiać.
Jeśli różnica jest niewielka możesz powiedzieć: „Jestem gotów rozważyć taką ofertę, jeśli pozostałe warunki będą atrakcyjne”. Ale jeśli różnica jest znaczna – masz pełne prawo powiedzieć: „Rozumiem, dziękuję za szczerą informację. W tej chwili szukam ofert, które pozwolą mi osiągnąć zakładany poziom finansowy”.
Nie bój się tak mówić. Taka asertywność jest sygnałem, że szanujesz swój czas i swoją wartość. I nie zamykasz sobie drogi do przyszłych rekrutacji wręcz przeciwnie, zostawiasz dobre wrażenie.
Dlaczego to takie ważne?
Bo rozmowa o pieniądzach to nie tylko temat finansowy. To test Twojej pewności siebie, znajomości rynku, umiejętności negocjacyjnych i poziomu samoświadomości. Pracodawcy zwracają uwagę nie tylko na to, co mówisz, ale jak mówisz. Jeśli unikasz tematu, jesteś niepewny, nieprzygotowany – może to budzić wątpliwości. Ale jeśli potrafisz spokojnie i profesjonalnie mówić o swoich oczekiwaniach – to ogromny plus. I warto, żebyś z tego atutu korzystał.
Co zrobić, jeśli już zaniżyłeś swoje oczekiwania?
Zdarza się. Szczególnie w pierwszych rozmowach. Ktoś mówi za mało, potem dostaje ofertę i… czuje, że popełnił błąd. Co wtedy?
Masz prawo wrócić do tematu. Możesz powiedzieć: „Po naszej rozmowie miałem okazję lepiej przeanalizować zakres obowiązków i rynkowe wynagrodzenia. I muszę przyznać, że moja pierwotna deklaracja była zbyt ostrożna. Chciałbym zaproponować kwotę bliższą X”.
Oczywiście nie zawsze to zadziała. Ale jeśli zrobisz to spokojnie, rzeczowo, bez emocji – masz szansę odzyskać kontrolę nad sytuacją.
Podsumowując
Mówienie o oczekiwaniach finansowych to kluczowy element każdej rekrutacji. I to taki, który bardzo łatwo może zaważyć na Twoim poczuciu satysfakcji z nowej pracy. Dlatego warto się do tego przygotować. Określić swoje potrzeby. Zbadać rynek. Ustalić granice. I nauczyć się mówić o tym pewnym głosem.
Bo Twoje doświadczenie, umiejętności i zaangażowanie mają konkretną wartość. I nie chodzi o to, by żądać nierealnych kwot. Chodzi o to, by uczciwie stanąć po swojej stronie. Bo kiedy Ty jesteś pewny siebie – inni to czują. I traktują Cię poważnie.
Jeśli czujesz, że temat wynagrodzeń to dla Ciebie wciąż trudna rozmowa – skontaktuj się ze mną. Pomagam kandydatom przygotować się do negocjacji, stworzyć strategię i odzyskać kontrolę nad tym, co mówią podczas rekrutacji. Bo naprawdę wierzę, że każdy może nauczyć się mówić o swojej wartości z klasą i spokojem. Trzeba tylko zacząć.
Dodaj komentarz